Πετάλια -αναλυτική θεωρητική περιγραφή

Αναλυτική Περιγραφή των Πεταλιών(Effect Pedals)

Αυτό είναι το 2ο μέρος του άρθρου : ''Τα εφφέ της ηλεκτρικής κιθάρας (πεταλιέρες)'':  ΕΔΩ :

Στο παρών άρθρο ομαδοποίησα τα Effect Pedals  σε 7 ομάδες :

1. Τime delay (χρονικής καθυστέρησης)
2. Distortion ( παραμόρφωσης )
3. Filters (φίλτρων)
4. Modulation (διαμόρφωσης)
5. Dynamics (δυναμικά)
6. Multi Effect Pedals
7. Looper -Το περιγράφω ξεχωριστά - Αν το συνηθίσετε δεν θα το αποχωριστείτε 

Κάθε ομάδα αλλάζει το σήμα της κιθάρας σας με διαφορετικό τρόπο

1. Τime delay (χρονική καθυστέρηση)

Τι είναι το Delay/Reverb;

Ακούστε εδώ ψηφιακό delay:

Θέτοντας 30 – 50 milliseconds delay στον αρχικό ήχο μας δίνει ένα εφφέ σαν δύο ή περισσότεροι κιθαρίστες εκτελούν ταυτόχρονα. Για μεγαλύτερα delays ( έως 250 msec δίνουν το εφφέ echo).

software reverb ακουστικής κιθάρας:

ΕΔΩ:

ΕΔΩ:

Εδώ μπορείτε να δείτε ‘όλες’ τις μάρκες Reverb Pedals

Ποια λοιπόν είναι η διαφορά Reverb και Delay ;

Πολλές φορές οι 2 αυτές μέθοδοι επεξεργασίας ακουστικού σήματος, συγχέονται και εξισώνονται. Η σύγχυση προέρχεται απ’ το γεγονός ότι σχεδόν σχετίζονται.
Θα δώσω ένα χοντροειδές παράδειγμα: Ας υποθέσουμε ότι στέκεσαι σε τεράστιο κλειστό χώρο και φωνάζεις δυνατά ‘’εεεε…’’ .

• Ο πρώτος ήχος που ακούς και προέρχεται από ανάκλαση στους τοίχους είναι η ηχώ (echo ή delay). Δηλαδή είναι ένα απλό αντίγραφο του αρχικού ήχου σε μεταγενέστερο χρόνο (σε msec φυσικά)
• Όμως ο πρώτος αυτός ήχος ξανά και ξανά ανακλάται τότε λοιπόν η ηχώ μετατρέπεται σε reverb. Δηλαδή είναι μίξη  από αντίγραφα του κάθε φορά ανακλώμενου ήχου σε μεταγενέστερο χρόνο (σε msec φυσικά)

2. Distortion ( παραμόρφωση )

  Υπάρχει διαφορά μεταξύ boost pedal και overdrive pedal, ειδικά, όταν το level στο overdrive είναι πολύ υψηλό και το gain χαμηλή; Αν υπάρχει είναι μεγάλη διαφορά όσον αφορά τον τόνο; Εξαρτάται από άλλα πετάλια που εμπλέκονται;

Σε γενικές γραμμές, πιστεύω ότι τα όρια μεταξύ overdrive - boost και distortion συχνά συγχέονται . Έτσι στο  boost ο τόνος είναι αρκετά καθαρός, προσθέτοντας λίγο χρωματισμό, ενώ στο overdrive χρωματίζει περισσότερο.

Πχ μια διαφήμιση του δημοφιλούς Timmy Overdrive pedal λέει: ‘’This overdrive pedal is functional and well-built for all your overdrive or distortion needs and has everything you are looking out for’’.

Δοκιμάζοντας το και μειώνοντας το gain και τέρμα αριστερά τα ρυθμιστικά bass/treble σας δίνει τέλεια καθαρή ενίσχυση. ‘’Παίζοντας’ τώρα με τα ανωτέρω ρυθμιστικά έχετε διάφορα επίπεδα distortion. 

Overdrive -Distortion – Fuzz εφφέ - Gain

      Η ''Παραμόρφωση'' είναι ένα από τα πιο δημοφιλή εφέ κιθάρας . Ο ήχος γίνεται με ψαλίδισμα του σήματος , το οποίο δίνει ‘’βρώμικο’’ ήχο . Κάθε πεντάλ είναι διαφορετικό , αλλά σε γενικές γραμμές όλα ενισχύουν τις  χαμηλές και υψηλές ,αυξάνουν  το gain , και αλλάζουν το σχήμα του σήματος για να δημιουργηθεί ένας ‘’ παραμορφωμένος’’ ήχος .

      50 of the best overdrive, distortion and fuzz pedals: ΕΔΩ :

Αυτοί οι όροι που σημαίνουν παραμόρφωση έχουν μερικές μικρές διαφορές:

Τα Overdrive effects είναι οι πιο ήπιες από τις παραμορφώσεις,  παράγοντας ελαφρώς ψαλιδισμένες κυματομορφές (αρμονικές συχνότητες μεγαλύτερες από την θεμελιώδη συχνότητα) .

Τα Distortion effects παράγουν πιο τονισμένες και σκληρές παραμορφώσεις

Τα Fuzz effects αλλοιώνουν το σήμα σχεδόν μέχρι να τετραγωνιστεί (ο τετραγωνικός παλμός αναλύεται σε άπειρο αριθμό ημιτονικών κυμάτων). Ακούστε εδώ:

Gain ( Απολαβή ή Κέρδος)

Σαν Gain ορίζεται η ολική ενίσχυση ενός σήματος ΧΩΡΙΣ να προσθέσουμε σ’ αυτό οποιονδήποτε τονικό χρωματισμό (χωρίς οποιοδήποτε εφφέ). Συνήθως εκφράζεται σε decibels (db) και είναι λόγος ισχύων {db = 10λογ Pout/Pin}. Παράδειγμα:

Ερώτηση

Έστω ότι έχομε ένα ενισχυτή με έξοδο 20 WΑΤΤ . Όταν η τάση σήματος στην είσοδο είναι 1V και η σύνθετη αντίσταση εισόδου είναι 1ΜΩ ποιο είναι το κέρδος(GΑΙΝ) του ενισχυτή;

 Απάντηση :

Ρ_Ι=20W , Ρ₂=υ²/R  άρα db =10λογP1/P2= 73 είναι το κέρδος του.

Η κυματομορφή του σχήματος με μπλε χρώμα είναι το ‘καθαρό’ σήμα. Αυξάνοντας το volume του ενισχυτή και παίρνοντας την ίδια μορφή απλώς ενισχυμένη μέχρι να παραμορφωθεί είναι το καθαρό Gain.

Overdrive

Αν προσθέσουμε βαθμιαία περισσότερο Gain τότε το καθαρό σήμα ψαλιδίζεται (παραμορφώνεται) ελαφρώς – η πορτοκαλί χρώματος κυματομορφή. Ακούστε εδώ:

Distortion

 Αν συνεχίσουμε να προσθέτουμε περισσότερο Gain τότε το ελαφρώς παραμορφωμένο σήμα παραμορφώνεται περαιτέρω- η κόκκινου χρώματος κυματομορφή.

Για να ορίσεις τoν δικό σου χρωματισμένο τόνο είναι θέμα ''αυτιού'' και πειραματισμών.

Με άλλα λόγια η παραμόρφωση αναφέρεται σε μια μετρούμενη υποβάθμιση του ακουστικού σήματος – όχι με όρους έντασης του αλλά με όρους ποιότητας του. Ακούστε εδώ:

3. Filters (φίλτρα)

EQ pedal:

Το Equalizer (εξισωτής) ή EQ εξισορροπεί και διορθώνει τις συχνότητες που ή είναι πολύ υψηλές, ή πολύ χαμηλές. Χρησιμοποιείται για να κάνει αλλαγή του τόνου της κιθάρας δίνοντας έμφαση στα ψηλότερα ή χαμηλότερα μέρη του ήχου της ή πιο αναλυτικά το EQ πετάλι μπορεί να δυναμώσει ή να σιγήσει όχι μόνο ολόκληρο το φάσμα του ήχου αλλά και επιλέξει μόνο συγκεκριμένες συχνότητες που εμείς επιθυμούμε.

Μία επισήμανση: Τα λίγα ή πολλά  πετάλια δεν σημαίνει πως θα απογειώσουν τον ήχο της κιθάρας σου -πιθανόν να συμβεί το αντίθετο.(προσοχή στις χαλαρές διασυνδέσεις  και στη χρήση μικρού μήκους καλωδίου)

wah pedal :

4. Modulation (διαμόρφωση)

Ακούστε το εδώ:

drop tune pitch shifter .Δυνατότητα drop από 1 ημιτόνιο έως και μια οκτάβα.

Μια χρήση  είναι το κλασσικό drop κούρδισμα E-flat και τα κουρδίσματα σε C ή D….

Είναι σημαντική βοήθεια για τους επιθυμούντες χαμηλά κουρδίσματα και βρίσκουν τη λύση στο πρόβλημα κατοχής πολλών και διαφορετικών οργάνων που θα έπρεπε να έχουν διαθέσιμα για τα πολλά και διαφορετικά στυλ παιξίματος. Ακούστε το εδώ:

Best octave pedals: ΕΔΩ :

5. Dynamics (δυναμικά)

6. Multi Effect Pedals

Αν δεν έχει send /return το multi fx pedal τότε η σύνδεση του είναι: ή μάλλον προτείνω :

Έξοδος Κιθάρας > είσοδος multi fx pedal > έξοδος multi fx pedal >FX Return

7. Looper

Δείτε και το video:

Ακούστε τη διαφορά ανάμεσα τους τόνους με: overdrive, distortion και fuzz

Δείτε όλα τα άρθρα για Audio έννοιες & συσκευές ΕΔΩ :

Τα εφφέ της Ηλεκτρικής Κιθάρας

Τα εφφέ της Ηλεκτρικής Κιθάρας

Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε  ΕΔΩ :

http://www.musicheaven.gr/html/modules.php?name=News&file=article&id=4243

A. Μαγνήτες (Guitar Magnet Pick ups):

Απ’ τη φυσική ξέρουμε ότι αν ένας αγωγός (στην περίπτωση μας η χορδή) κινείται (στην περίπτωση μας πάλλεται) σε ένα μαγνητικό πεδίο (στην περίπτωση μας ο μαγνήτης) τότε στα άκρα του παράγει ηλεκτρικό σήμα.

Οι απλοί μαγνήτες χρησιμοποιήθηκαν αρχικά από την Fender & Telecaster και οι διπλοί από την Gibson.

Λίγα πράγματα για την λειτουργία του ενισχυτή κιθάρας –όπως φαίνεται στη παραπάνω φωτογραφία.(πλήρης ανάλυση για τους ενισχυτές έγινε  στο ειδικό άρθρο εδώ: και ΕΔΩ για τους ενισχυτές ηλεκτρικής κιθάρας).

      Το καλώδιο από τον μαγνήτη βυσματώνεται στο Input Jack

      Το ηλεκτρικό σήμα από τον μαγνήτη είναι πολύ αδύνατο και εισέρχεται στον προενισχυτή του ενισχυτή κιθάρας

      Κατόπιν διέρχεται από ένα ή περισσότερα κυκλώματα τα οποία το αλλοιώνουν και παράγουν εφφέ , όπως πχ το reverb. Αντί αυτού του ενσωματωμένου κυκλώματος αλλοίωσης χρησιμοποιούμε για καλύτερη ποιότητα εφφέ τα πετάλια που θα εξετάσουμε παρακάτω αναλυτικά

      Το ρυθμιστικό έντασης καθορίζει πόση ένταση θα έχει το σήμα που εξέρχεται από τον προενισχυτή

      Ακολουθεί ένα δεύτερο στάδιο ενίσχυσης από τον τελικό ενισχυτή

      Το σήμα εξόδου αυτού του ενισχυτή οδηγείται στα μεγάφωνα

B. Πετάλια (Pedals)

Εισαγωγή -Συνδεσμολογίες:

Τα πετάλια (pedals) είναι ηλεκτρονικές συσκευές οι οποίες αλλοιώνουν τους ήχους των μουσικών οργάνων (εδώ θα εννοούμε της κιθάρας). Άλλα πετάλια χρωματίζουν ελαφρώς τον ήχο και άλλα τον αλλοιώνουν δραματικά. (Η αναλυτική περιγραφή ΟΛΩΝ των πεταλιών σε άρθρο ΕΔΩ: ).

Τα εφφέ αυτά μπορεί να είναι:

     

•       συσκευές σε ράφια (rack-mounted effects)

•         ενσωματωμένα στους ενισχυτές

•          πετάλια (συνδεόμενα στην είσοδο – Input- του ενισχυτή)

• πετάλια που είναι συνδεόμενα (στις υποδοχές : send – return του effects Loop του ενισχυτή)  στους ενισχυτές που έχουν ενσωματωμένα εφφέ καταργούν μερικά ή όλα τα ενσωματωμένα εφφέ (φυσικά για καλύτερο ηχητικό αποτέλεσμα όμως με επιπλέον κόστος). 

FootSwitch

Γιατί;

Τα ηλεκτρονικά εφφέ της κιθάρας (Guitar Effects) ή όπως συνηθέστερα τα λέμε ‘πετάλια’ ,  έχουν αναπτυχθεί τόσο που έχουν δημιουργήσει φανταστικές δυνατότητες στη μουσική έκφραση.

Μια ερώτηση που συνήθως γίνεται είναι: ‘’Γιατί , αφού σχεδόν οι περισσότεροι ενισχυτές ηλεκτρικής κιθάρας έχουν ρυθμιστικά με τέτοια εφφέ, υπάρχουν τόσες ξεχωριστές συσκευές (πετάλια) ;

Η απλή  απάντηση είναι: Επιτυγχάνεις υψηλότερη τονική ποιότητα (tone) χρησιμοποιώντας πετάλια.

Ένα από πλεονεκτήματα του να είσαι κιθαρίστας είναι η τεράστια ποικιλία των ήχων που μπορείς να παίξεις.

Μια τρομπέτα , μια φυσαρμόνικα , μια κλασσική ή ακουστική κιθάρα…..είναι ένα ακουστικό όργανο που παράγει έναν συγκεκριμένο ήχο που σίγουρα δεν θέλουμε να αλλοιώσουμε με την όποια ενίσχυση γι αυτό και χρησιμοποιούμε ειδικούς ενισχυτές ακουστικών οργάνων.

Όμως ένας κιθαρίστας Ηλεκτρικής μπορεί να πειραματιστεί και να παράγει με τα πετάλια εκατοντάδες ήχους που να ταιριάζουν σε όποιο είδος μουσικής επιθυμεί - country, blues, classic rock, metal……

Όμως ο πειραματισμός επ’ αυτών θα είναι ευκολότερος με την κατανόηση μερικών αξιωμάτων του κεφαλαίου Ακουστικής της Φυσικής και αυτό θα προσπαθήσω να κάνω με όσο μπορώ πιο απλοϊκό τρόπο.

Δεν υπάρχει κακό ή καλό είδος πεταλιού, όσον αφορά την επιλογή σου, αλλά τα πάντα είναι ζήτημα γούστου , διάθεσης , πειραματισμού…

Τα εφφέ μπορούν να ορίζουν το στυλ της μουσικής , όπως πχ η συνεχής παρουσία του reverb στα πρώτα rock and roll της δεκαετίας του 1950 ή να χρησιμοποιούνται για ειδικό σκοπό όπως το γνωστό χαρακτηριστικό ‘’ Fuzz - Stones’’ στο ‘’ I can’t get no’’ των Rolling Stones . ΕΔΩ:

Δείτε και ακούστε εδώ με ένα τέτοιο πετάλι 30 κομμάτια σε διάφορα στυλ μουσικής:

Πιστεύω ότι η αναλυτική εκλαϊκευμένη περιγραφή με φωτογραφίες σκίτσα video & mp3 ηχητικά αποσπάσματα θα βοηθήσουν ακόμα και τον πιο αδαή να επιλέξει, ανάλογα με τα μουσικά κομμάτια του , το ανάλογο πετάλι.

Τις λέξεις που χρησιμοποιούνται θα τις αφήσω στην αγγλική ορολογία και δεν θα τις μεταφράσω μονολεκτικά ,γιατί η μετάφραση μου πιθανόν να είναι εύστοχη αλλά μπορεί και άστοχη , αλλά περιφραστικά για καλύτερη κατανόηση.

Η φωτογραφίες των συσκευών είναι απλά ενδεικτικές και εξυπηρετούν απολύτως εκπαιδευτικούς σκοπούς και με κανένα τρόπο δεν έχουν σκοπό να διαφημίσουν κάποια συγκεκριμένη εταιρεία και να ‘’θάψουν’’ κάποια άλλη.

Loop Effects του ενισχυτή – { "Send" και "Return" } . Πλήρη ανάλυση ΕΔΩ :

Τώρα αν ο ενισχυτής κιθάρα σου δεν διαθέτει Fx loop  πιστεύω καλύτερα να ασχοληθείς με πειραματισμούς με τα ενσωματωμένα εφφέ του ενισχυτή σου (που έχουν σχεδόν όλοι οι ενισχυτές κιθάρας) ή το πολύ να αγοράσεις ένα από τα ‘’εύκολα’’ pedals (Wah-Wah, Compressor,Overdrive,Distortion,Fuzz) και όταν κάποτε αγοράσεις ενισχυτή που να διαθέτει Fx loop  τότε αγοράζεις και κάποια από τα ‘’δύσκολα’’ pedals ( Reverb,Delay,Chorus,Phaser…) ή και αυτά με πεταλιέρες που έχουν ενσωματωμένα send-return για να εφαρμόσεις την  4 cable method.

Με την έννοια ‘’δύσκολες’’ ( Reverb,Delay,Chorus,Phaser…) εννοώ συνδέοντας  τέτοιες στην  Input θα έχεις ‘’βαβούρα’’ απ’ την άθροιση του  pedal preamp με τον guitar preamp , ενώ με την έννοια ‘’εύκολες’’ (Wah-Wah, Compressor,Overdrive,Distortion,Fuzz) δεν θα είναι τόσο αντιληπτή η βαβούρα……..

 Γ.Αναλυτική Περιγραφή των Πεταλιών

Θα περιγραφεί στο άμεσο μέλλον

Αν το πετάλι είναι  multi-fx pedal  (έχει εκτός από guitar in και direct-live out και άλλες εισόδους-εξόδους με ονομασία fx send και fx return).

Την περίπτωση αυτή ας την εξετάσουμε λεπτομερώς: 

• Το πρόβλημα:

Με τα ξεχωριστά ‘’κουτιά εφφέ’’ μπορείς να πετύχεις ωραίο ήχο όμως σε live, πολλοί κιθαρίστες μπορεί να αντιμετωπίσουν σοβαρό πρόβλημα επειδή αυτά απαιτούν ξεχωριστή τροφοδοσία ή κοινό τροφοδοτικό, πολλά καλώδια διασύνδεσης όσα και τα ‘’κουτιά εφφέ’’ και αν σε κάποιο υπάρξει διακοπή τότε ολόκληρη η αλυσίδα θα είναι νεκρή χωρίς ήχο στον ενισχυτή…..

Όμως παρά την πληθώρα καλωδίων πολλοί καλοί κιθαρίστες , ειδικά αυτοί που χρησιμοποιούν λαμπάτους ενισχυτές , προτιμούν, για τον τέλειο ήχο που παρέχουν, τα πολλά ‘’κουτιά εφφέ’’  από τα λεγόμενα multi-fx pedals

• Η λύση στο πρόβλημα:

Όπως είπα παραπάνω για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα πολλοί κιθαρίστες αντί των πολλών μεμονωμένων ‘’κουτιών εφφέ’’ χρησιμοποιούν ΜΟΝΟ ένα από τα λεγόμενα multi-fx pedals που παράγουν “processed” distortion sounds .

Τότε το multi-fx pedal λειτουργεί σαν τα πολλά μεμονωμένα ‘’κουτιά εφφέ’’ δηλαδή ο τόνος από τον ενισχυτή σου διατηρείται πλήρως όπως εσύ έχεις ρυθμίσει τον ενισχυτή σου και απλά τώρα μπορείς να προσθέσεις τα mimics εφφέ που θέλεις (chorus, reverb, delay, flanger, compression,….)  επί του τόνου αυτού .

• Τότε θα χρειαστείς:

Ένα ενισχυτή που να έχει στο πίσω μέρος του “send/return” loop κατά προτίμηση λαμπάτο.

Το πετάλι σου να έχει εκτός από τα jacks  “input” και “output” και τα “send” and “return” πχ δες εδώ το Boss GT series pedals .

• Τότε  κάνεις την εξής σύνδεσμολογία:

Κιθάρα-guitar in της πεταλιέρας-fx send πεταλιέρας στο input του ενισχυτή – το δε fx send του ενισχυτή στο fx return της πεταλιέρας και το live out της πεταλιέρας στο fx return ενισχυτή.

Έτσι έχεις 1 καλώδιο από τα 4 από την κιθάρα σου στο πετάλι και τα 3 που συνδέουν το πετάλι με τον ενισχυτή . Στο μαγαζί που βοηθώ τα 3 αυτά καλώδια τα έφτιαχνα από διαφορετικό χρώμα καλωδίου (ή με ίδιο χρώμα και θέτοντας ταμπελάκι), όλα ίδιου μήκους και τυλιγμένα με ταινία ή πολλαπλό 4-κλωνο καλώδιο  ώστε να συμπεριφέρεται σαν ένα καλώδιο και να μη μας μπερδεύει.

Με αυτόν τον τρόπο συνδεσμολογίας (που όπως φαίνεται από την περιγραφή που έκανα απαιτεί 4 καλώδια) πετυχαίνεις τα εξής:

• Με το 1ο καλώδιο το σήμα από την κιθάρα σου προς το Input της πεταλιέρας περιέχει ή όχι , μόνο τα εφφέ που έχεις επιλέξει να είναι πριν το fx loop της πεταλιέρας (τα ενσωματωμένα εφφέ του ενισχυτή σου). Συνδέοντας δηλαδή την κιθάρα σου με το 1ο καλώδιο στο In της πεταλιέρας μπορείς να προγραμματίσεις ‘’εύκολα’’ εφφέ που δεν εισάγουν θορύβους όταν συνδεθούν στο Input του ενισχυτή (τέτοιο είναι πχ το overdrive) και να μη χρησιμοποιήσεις καθόλου τα ενσωματωμένα εφφέ του ενισχυτή που φυσικά είναι υποβιβασμένης ποιότητας σε σχέση με τα εφφέ της πεταλιέρας.
• Με το 2ο καλώδιο το σήμα από το fx send πεταλιέρας στο input του ενισχυτή  σου δίνει τη δυνατότητα να ρυθμίζεις εσύ το ποιά εφφέ θα είναι πριν και το ποιά μετά.
• Με το 3ο καλώδιο το σήμα από fx send του ενισχυτή στο fx return της πεταλιέρας (εδώ προγραμματίζεις τα ‘’δύσκολα’’ εφφέ όπως volume, delay , reverb..)
• Με το 4ο καλώδιο το σήμα από to live out της πεταλιέρας στο fx return ενισχυτή το σήμα οδηγείται στον Power Amp και από κει στα ηχεία.

Ε. Φτηνά Πετάλια 
Μερικά ‘’πετάλια’’ φτηνά είναι απλές προσομοιώσεις ήχων από ενισχυτές κιθάρας διαφόρων γνωστών εταιρειών αλλά σίγουρα υποβαθμισμένης ποιότητας σε σχέση με τα ακριβά πετάλια. Πχ το pocket pod ΕΔΩ : με Interface (vyzex editor) οπότε τότε έχεις περισσότερες επιλογές.

Δείτε και το video ΕΔΩ : όπου το POD HD περιλαμβάνει 16 μοντέλα ενισχυτών όπως:

Fender® Twin Reverb®, Hiwatt® Custom 100, Supro® S6616, Gibson® EH-185, Divided by 13 JRT 9/15, Dr. Z® Route 66, Vox® AC-30 (Top Boost), Marshall® JTM-45 MkII, Park 75, Mesa/Boogie® Dual Rectifier®, ENGL® Fireball 100.

Ζ. Γιατί πεταλιέρα και όχι τα ενσωματωμένα εφφέ του ενισχυτή κιθάρας ;

Τα ηλεκτρονικά εφφέ της κιθάρας (Guitar Effects) ή όπως συνηθέστερα τα λέμε ‘πετάλια’ ,  έχουν αναπτυχθεί τόσο που έχουν δημιουργήσει φανταστικές δυνατότητες στη μουσική έκφραση.

Μια ερώτηση που συνήθως γίνεται είναι: ‘’Γιατί , αφού σχεδόν οι περισσότεροι ενισχυτές ηλεκτρικής κιθάρας έχουν ρυθμιστικά με τέτοια εφφέ, υπάρχουν τόσες ξεχωριστές συσκευές (πετάλια) ;

Η απλή  απάντηση είναι: Επιτυγχάνεις υψηλότερη ποιότητα χρησιμοποιώντας πετάλια.

Ένα από πλεονεκτήματα του να είσαι κιθαρίστας ηλεκτρικής είναι η τεράστια ποικιλία των ήχων που μπορείς να παίξεις.

Μια τρομπέτα , μια φυσαρμόνικα , μια κλασσική ή ακουστική κιθάρα…..είναι ένα ακουστικό όργανο που παράγει έναν συγκεκριμένο ήχο που σίγουρα δεν θέλουμε να αλλοιώσουμε με την όποια ενίσχυση γι αυτό και χρησιμοποιούμε ειδικούς ακουστικούς ενισχυτές (Audio Amps).

Όμως ένας κιθαρίστας Ηλεκτρικής μπορεί να πειραματιστεί και να παράγει με τα πετάλια εκατοντάδες ήχους που να ταιριάζουν σε όποιο είδος μουσικής επιθυμεί - country, Blues, Classic Rock, Metal……

Όμως ο πειραματισμός επ’ αυτών θα είναι ευκολότερος με την κατανόηση μερικών αξιωμάτων του κεφαλαίου Ακουστικής της Φυσικής και αυτό θα προσπαθήσω να κάνω με όσο μπορώ πιο απλοϊκό τρόπο στο επόμενο άρθρο.

Δεν υπάρχει κακό ή καλό είδος πεταλιού, όσον αφορά την επιλογή σου, αλλά τα πάντα είναι ζήτημα γούστου , διάθεσης , πειραματισμού…

Τα εφφέ μπορούν να ορίζουν το στυλ της μουσικής , όπως πχ η συνεχής παρουσία του reverb στα πρώτα Rock and roll της δεκαετίας του 1950 ή να χρησιμοποιούνται για ειδικό σκοπό όπως το γνωστό χαρακτηριστικό ‘’ Fuzz - Stones’’ στο ‘’ I can’t get no’’ των Rolling Stones .

Δείτε και ακούστε εδώ με ένα τέτοιο πετάλι 30 κομμάτια (διαλέγοντας από το αριστερό μενού) διάφορα στυλ μουσικής:

Πιστεύω ότι η αναλυτική εκλαϊκευμένη περιγραφή με φωτογραφίες σκίτσα video & mp3 ηχητικά αποσπάσματα θα βοηθήσουν ακόμα και τον πιο αδαή να επιλέξει, ανάλογα με τα μουσικά κομμάτια του , το ανάλογο πετάλι.

Η. Μερικές συμπληρώσεις;

• Τα PEDALS  distortion δεν ενισχύουν απλά τον ήχο, αλλά και τον κλιπάρουν (τον παραμορφώνουν – δείτε τα περί Clipping: ΕΔΩ ) πριν το σταδιο της προενισχυσης, με αποτέλεσμα να ‘’χρωματίζουν’’ τον ήχο σε σχέση με τα boost/overdrive. Αυτος ειναι και ο λογος που τα boost/overdrive pedals θεωρούνται  αγαπητά σε κατόχους , ιδιαίτερα λαμπάτων ενισχυτών.  Αντιθέτως , σε τρανζιστοριζέ ενισχυτες (solidstate), συνήθως αποδίδουν καλύτερα τα distortion pedals.
• Με το EQ (Equalizer), που θα εξετάσουμε ενδελεχώς σε επόμενο άρθο , θέλουμε και το επιτυγχάνουμε με λίγους πειραματισμούς, η κιθάρα μας να διατηρεί τον ηχητικό της χαρακτήρα (όταν πρόκειται για  ενισχυτή κιθάρας) και να εχει τη δική της θέση –όταν ηχογραφούμε , μιξάρουμε ένα μουσικό συγκρότημα (δηλαδή  να μην μπερδεύεται συχνοτικά με άλλα παρόμοια οργανα -πχ μπασσου και έτσι να αποφεύγεται η δημιουργία  ‘’βαβούρας’’ στην μίξη).

Θ. Ένα καλό συμπέρασμα που πρέπει να θυμόμαστε:

Αν συνδεσουμε στην μια μεριά του pedal  την κιθαρα και την άλλη του μεριά μόνο στο RETURN του effects loop  τότε το σήμα της κιθάρας δεν θα διέρχεται πια απο το στάδιο προενίσχυσης του ενισχυτή κιθάρας, αλλά θα οδεύει απ’ ευθείας στο τελικο σταδιο.

 Έτσι αν δεν επιθυμούμε ,γιατί δεν μας αρέσει,  τον ηχο της κιθάρας μας  να τον ‘’παραμορφώνει’’ ο preamp  του ενισχυτη κιθάρας μας αγοράζουμε ένα  pedal (που όπως ήδη αναφέραμε στο άρθρο κάθε  εφφέ pedal  στην ουσία είναι και  προενισχυτής) συνδέομε στην είσοδο του την κιθάρα μας  και την εξοδό του την συνδέομε  κατευθειαν στο τελικο σταδιο που δεν είναι  χρωματισμένο (distortion, EQ ....κτλ) από το  ενσωματωμένο στον ενισχυτή κιθάρας στάδιο προενισχυσης του.

Ι . Διάφορες άλλες χρήσιμες συνδεσμολογίες

 Δείτε και πλήρη περιγραφή ‘’Bypass FX Loop with Volume Control ‘’ΕΔΩ :

Αν και δεν έχω μεγάλη εμπειρία από χρήση πεταλιέρων ,τα περιγράφω απλά γιατί έχω ασχοληθεί με τις συνδεσμολογίες και έχω κάνει πειραματισμούς, σε μαγαζί μουσικών οργάνων φίλου μου  με τα διάφορα εφφέ πετάλια που έχει στη βιτρίνα – Εγώ για την ακουστική μου κιθάρα έχω αγοράσει και σπανίως το χρησιμοποιώ πετάλι chorus.

Απαντώντας σε ερώτηση που έλαβα με e- mail σχετικά με το αν μπορεί πεταλιέρα να συνδεθεί απ' ευθείας σε ΡΑ σύστημα απαντώ:

1. Την έχω δοκιμάσει την απ’ ευθείας σύνδεση του πεταλιού στην κονσόλα του  ΡΑ συστήματος και σίγουρα δεν δίνει σωστό ήχο .Κατά τη γνώμη μου δεν είναι σωστός γιατί  τα μεγάφωνα του ενισχυτή κιθάρας  έχουν μια frequency range γύρω στα  82Hz-5000 Hz σαν (ένα είδος φίλτρου bandpass). Με τη σύνδεση πχ ενός distortion pedal  απ’ ευθείας στο ΡΑ  η ανωτέρω περιοχή εξαπλώνεται στο μεγαλύτερο εύρος του ΡΑ  (πχ 20.000Hz) και τα ηχεία του δεν θα ηχούν όπως αυτά του ενισχυτή κιθάρας και άρα παραμόρφωση.
2. Υπάρχουν όμως μερικά Digital effects processor/multiFX, ακριβά όμως ,πετάλια όπως το RP-355 ΠΟΛΥΕΦΦΕ  που ο κατασκευαστής τα προορίζει και διαφημίζει και για σύνδεση με ενισχυτή κιθάρας αλλά και για απ’ ευθείας σύνδεση με σύστημα ΡΑ και που δίνουν πολύ καλό ήχο και στις 2 περιπτώσεις.
3. Θα μπορούσες επίσης να πάρεις καλόν ήχο αν ήταν πετάλι με Speaker Emulation συνδέοντας πριν το πετάλι ένα DI Box (δείτε ΕΔΩ : )όπως το Behringer Ultra-G Gi100 που έχει speaker simulation
4. Αν ο ενισχυτής κιθάρας  είναι εξοπλισμένος με  Line out τότε συνδέεις το πετάλι στο input του  ενισχυτή και το Line out  το συνδέεις στην κονσόλα του ΡΑ.
5. Ομοίως , όπως στην 4.) αλλά αν δεν διαθέτει  Line out  θέτεις ένα καλό δυναμικό μικρόφωνο  μπροστά από τον ενισχυτή κιθάρας  και συνδέεις το μικρόφωνο στην κονσόλα του ΡΑ. (Βέβαια πάλι ο ήχος δεν θα είναι αυτό που θα επιθυμούσες εκτός αν το μικρόφωνο είναι πολύ καλό –πχ SM58 και φυσικά να μην έχεις προβλήματα feedback)

Από ερώτηση μέλους: Αν υποθέσουμε ότι τα distortion/overdrive προέρχονται από πεταλιέρα συνδεδεμένη στην είσοδο του ενισχυτή αλλά ο ενισχυτής κιθάρας λειτουργεί σαν CLEAN και όχι LEAD για αυτή την πεταλιέρα τότε δεν θα υπάρχει διαφορά σύνδεσης πεταλιών ‘’δύσκολων’’ πχ delay και  reverb στην είσοδο ή στο effects loop : γιατί σαν Clean δεν συμμετέχει ο προενισχυτής με τα ενσωματωμένα εφφέ παρά μόνο σαν Gain με το master volume . Στο Fx loop δεν συμμετέχει καθόλου ο προενισχυτής .

Άρα απλά η διαφορά θα είναι στο πλάτος του σήματος (Βέβαια αν το test γίνει όχι με το αυτί αλλά με όργανα – πχ παλμογράφο - ώστε να μη υπεισέρχεται η υποκειμενικότητα , τότε κάθε επιπλέον ενίσχυση εισάγει κάποιο , έστω μικρό, ποσοστό θορύβου).

Σημείωση: Οι αγγλικοί όροι δίδονται απλά για να σας βοηθήσουν να κάνετε googling για περισσότερες πληροφορίες.

Δείτε όλα τα άρθρα για Audio έννοιες & συσκευές ΕΔΩ :

Σκιαθίτης Στέφανος

Ηλεκτρονικός Μηχανικός Μικροκυμάτων