Τα πάντα για τα Ηχεία (Speakers)

Μεγάφωνα

Ο κάθε ένας απ’ τους παραπάνω τύπους έχει και την δική του ηχητική ταυτότητα, βέβαια σε συνδυασμό με το αντίστοιχο cabinet και το  crossover που εξετάζουμε αναλυτικά παρακάτω:

παράμετροι Thiele-Small

Οι επιστήμονες Thiele  και Small καθόρισαν τις πλείστες των σχέσεων και όρων που σήμερα χρησιμοποιούμε για να περιγράψουμε το τι συμβαίνει σ’ ένα μεγάφωνο και μεταξύ μεγαφώνου και μιας προκαθορισμένων  διαστάσεων καμπίνας. Η εργασία τους θεωρείται  standard για τα κριτήρια μετρήσεων των μεγαφώνων και είναι γνωστή σαν ‘’παράμετροι Thiele-Small ‘’.

Ήδη έχουμε αναλύσει μια τέτοια παράμετρο όπως το:

SPL (sensitivity)

Όλοι οι κατασκευαστές μεγαφώνων χρησιμοποιούν τις ‘’παραμέτρους  Thiele-Small ‘’ ώστε να επιτρέπουν στον αγοραστή να κάνει σύγκριση μεταξύ μεγαφώνων διαφορετικών εταιρειών αλλά και να τους εφοδιάσει με τις απαραίτητες πληροφορίες για τον σχεδιασμό των διαστάσεων της καμπίνας και του crossover.

Δεν θα τις αναλύσουμε γιατί θα ξεφύγουμε από τον σκοπό του άρθρου.

Δείτε όμως και το αναλυτικό άρθρο: παράμετροι Thiele & Small : ΕΔΩ :

Συχνά υπάρχει το ερώτημα: Ποιό είναι καλύτερο, και σε τι χώρο;.
Το ηχείο για να παίξει απαιτεί ενισχυτή ,συχνά προενισχυτή ,ένα DAC για τα ψηφιακά αρχεία ,αλλά και δυνατότητα ισοστάθμισης χώρου.
Το Group αυτό: DAC - Προενισχυτής - ενισχυτής – Ηχείο - ισοστάθμιση χώρου απαιτεί συνήθως ένα ψηφιακό σήμα (από PC , media-player) ή και αναλογικό σήμα από μια αναλογική είσοδο (πχ κασετόφωνο, πικάπ ...)

Καμπίνα (Cabinet) ηχείου και προστατευτικά καλύμματα

Δείτε το άρθρο : Καμπίνα (Cabinet) ηχείου : ΕΔΩ :

Ακροδέκτες - Crossover - Συνδέσεις Μεγαφώνων

Ακροδέκτες - Crossover - Συνδέσεις Μεγαφώνων : ΕΔΩ :

Ηχεία Line Array και Ασυρματικά

Ηχεία Line Array και Ασυρματικά :  ΕΔΩ :

Ηλεκτροστατικά Ηχεία

Ηλεκτροστατικά Ηχεία : ΕΔΩ :

Δείτε και το άρθρο: Κονσόλα + αυτοενισχυόμενα ηχεία (ή active όπως αλλιώς λέγονται)  ΕΔΩ: αλλά και το άρθρο για το bi-amping: ΕΔΩ . 

Συνεχίζεται στο νέο άρθρο: ''Χαρακτηριστικά Ηχείων''

Ενισχυτής Ισχύος Κιθάρας (Guitar Final ή Power Amp)

Πολλοί λοιπόν τρανζιστοράτοι  ενισχυτές δίνουν , όπως αναφέρθηκε παραπάνω, προδιαγραφές για ισχύ που μπορούν  να αποδώσουν στα 8Ω , στα 4Ω και κάποια μοντέλα στα 2Ω. Δηλαδή παρουσιάζουν διπλασιασμό της ισχύος τους για κάθε υποδιπλασιασμό της αντίστασης του φορτίου.

Τι σημαίνει λοιπόν πρακτικά ενισχυτής που στο φυλλάδιο του ανακοινώνει ότι είναι :
Nominal Output Power:

• RMS/8 Ohm: 2 x 200W, 
• RMS/4 Ohm: 2 x 400W ,
• RMS/2 Ohm: 2 x 700W . πχ{  Vincent SV 238 Black (Μετρητοίς: €2.590 ) }

Σημαίνει ότι αν οδηγήσει, με είσοδο ένα test tone,τρία διαφορετικά ηχεία ίσης ευαισθησίας,   όπου το ένα ηχείο παρουσιάζει αντίσταση 8Ω, το άλλο 4Ω, και το άλλο 2Ω, τότε αυτά τα ηχεία θα αναπαράγουν  αυτό το test tone στην ίδια ένταση, όμως: 

το πρώτο καταναλώνει ισχύ 100W, το δεύτερο 200W και το τρίτο 350W. Ομοίως  ένα άλλο ηχείο που παρουσιάζει σ’ αυτό το  test tone  16Ω θα καταναλώσει 50W, ένα  άλλο με αντίσταση 32Ω θα καταναλώσει ισχύ 25W. 

Οι περισσότεροι λαμπάτοι είχαν ενσωματωμένο τέτοιο attenuator. Σήμερα και πολλοί τρανζιστοράτοι έχουν τέτοια δυνατότητα. Ένα χαρακτηριστικό , πολύ χρήσιμο, γιατί δίνει τη δυνατότητα να εξασθενούμε ("attenuate") από 5 watts σε 1.5 watts ή 0.1 watts (χαρακτηριστικό που είχαν πολλοί λαμπάτοι ενισχυτές). Είναι χρήσιμο γιατί κάνουμε "attenuate" χωρίς να επηρεάζεται η ποιότητα του  tone Δείτε όμως καλύτερα το άρθρο:
Φορητοί Ενισχυτές Κιθάρας : ΕΔΩ : στην ενότητα VOX  MINI 5 RHYTHM review

‘’Ακουστικά, ενισχυτής των  25 watt και ενας 50 watt διαφέρουν  σε ακουστική ένταση μόλις 3db decibel) , που σημαίνει ότι ο 50watt είναι δυνατότερος  όχι όμως όσο ‘’υποδηλώνουν’’ τα watt, αφού η αύξηση ή η ελάττωση της ακουστικής έντασης είναι λογαριθμική (10logP2/P1 = db στο παράδειγμά μας 10 log50/25 = 3db ) και όχι αναλογική’’.

Όμως αυτά τα 3db διαφοράς δίνουν στον 50άρη ενισχυτή τη δυνατότητα να μπορεί να δίνει πιο δυνατή ηχηρότητα χωρίς να κάνει παραμόρφωση σε σχέση με τον 25άρη.

Δηλαδή το ‘ταβάνι’ από  το οποίο αρχίζει να παραμορφώνει ο 50αρης είναι ψηλότερο από το του 25άρη.

Δείτε και το άρθρο: Headroom : ΕΔΩ :
Δείτε όλα τα άρθρα για Audio έννοιες & συσκευές ΕΔΩ :

Σκιαθίτης Στέφανος
Ηλεκτρονικός

iTrack για μουσικούς

iTrack Pocket Audio Interface

Δείτε και το άρθρο:Ενισχυτής τσέπης για κιθάρα (Aroma cube amp) : ΕΔΩ :

Στην Ελλάδα το iTrack Pocket είναι άμεσα διαθέσιμο ενώ η τιμή του για αγορά από την ιστοσελίδα www.bonstudio.gr είναι 94,21 €. ΕΔΩ :

Διαλέξτε ένα από τα 3 videos που περιγράφουν αναλυτικά όλες τις δυνατότητες του

https://www.youtube.com/watch?v=5p6-qoFtH_A

https://www.youtube.com/watch?v=9WAUaqZHryg

Μικρόφωνο σε XLR ή ''Καρφί'' ??

Inserts κονσόλας (εξωτερικής SoundCard)

Δείτε και το άρθρο σχετικά με το Phantom Power και τους κινδύνους που εγκυμονεί  ΕΔΩ :

Μια παρόμοια λειτουργία είναι στα Fx Loop…..

Δείτε όμως πλήρεις λεπτομέρειες για τα Send / Return το λεγόμενο Fx Loop στους ενισχυτές κιθάρας στο άρθρο ΕΔΩ :

Ζημιά από Phantom σε Unbalanced Outputs

Λέγεται Phantom γιατί ‘’εξαφανίζεται’’ όταν δεν την χρειαζόμαστε.

Για κατανόηση της έννοιας του Phantom Power δείτε και το άρθρο:

Σύγκριση Μικροφώνων: Dymamic , Condenser, Ribbon, USB  ΕΔΩ :

                         

Επειδή το θέμα  συνδέεται με πολλές άλλες έννοιες (όπως πχ οι υποδοχές Insert) δείτε και το άρθρο μου : Inserts κονσόλας (εξωτερικής SoundCard) ΕΔΩ : 

Όλες οι επαγγελματικές κονσόλες έχουν για μικρόφωνα (δυναμικά , πυκνωτικά.…)  εισόδους XLR (με ενσωματωμένο switchable Phantom power)  μερικές (ερασιτεχνικές και οι μικρές μονοφωνικές ) έχουν TS 1/4" .

Σημείωση:

Το XLR /3 -pin έχει πλεονεκτήματα σε σχέση με το TS 1/4" (‘’καρφί’’):

·         Παρέχει balanced audio, πράγμα που σημαίνει ότι το καλώδιο προστατεύεται από ηλεκτρικές παρεμβολές από ραδιοπαρεμβολές ( κινητά τηλέφωνα , ραδιοφωνικούς και TV σταθμούς.. …). 

     

      Αν δεν χρησιμοποιείτε καλώδια XLR αλλά καλώδια  ¼’’  τότε όσο μεγαλύτερο μήκος είναι το καλώδιο τόσο ευκολότερα αυτό μετατρέπεται σε  ‘’κεραία’’ και συλλαμβάνει περισσότερο θόρυβο…

·     

      Ένα καλώδιο XLR μπορεί να μεταφέρει τα 48 V τροφοδοσία phantom που χρειάζονται τα πυκνωτικά μικρόφωνα ( ενώ το TS 1/4" θα προκαλέσει ζημιά από τα 48v) .

Σύγκριση Μικροφώνων: Dymamic , Condenser, Ribbon, USB

Για πλήρη ενημέρωση και με τεχνικούς όρους δείτε τα άρθρα :

‘’ Όλα τα Μικρόφωνα (περιγραφή)’’ :  ΕΔΩ :

‘’ Χαρακτηριστικά Μικροφώνων ‘’ : ΕΔΩ :

•  είτε η κονσόλα σου (που κατά 99% θα έχει τέτοια Phantom Power )

                                  

•  είτε Sound Card του PC ή Laptop ή άλλου Interface – πχ προενισχυτής (αυτά δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι διαθέτουν υποδοχή για phantom power). Sound Card με phantom power είναι πχ η: Tascam US-122

                                        

Λέω ‘’αληθινά’’ γιατί υπάρχουν και τα φτηνά electret πυκνωτικά που απαιτούν συνήθως 1,5 V  ( όπως το δικής μου κατασκευής για να χωράει στην παλάμη -  που δείχνω στο video μου ΕΔΩ :  ) και το οποίο διατίθεται συνήθως μαζί με την αγορά ενός PC.

                                          

Η πρόταση μου για αρχάριους και για οικιακές χωρίς πολλές απαιτήσεις  ηχογραφήσεις είναι:

·         Είτε electret πυκνωτικό (πάμφθηνο -  όχι όμως για απαιτητικές ηχογραφήσεις ) . Εγώ δεν είμαι επαγγελματίας μουσικός παίζω όμως σε εκδηλώσεις live (χρησιμοποιώ για τη φυσαρμόνικα μου πυκνωτικό electret- 1,5 V μπαταρία (που το έφτιαξα εγώ με κάψα αξίας 2 ευρώ!!!). Όταν παίζω ταυτόχρονα κιθάρα και τραγουδώ τότε χρησιμοποιώ συνήθως δυναμικό (το Shure SV100 – γύρω στα 30 ευρώ). Δείτε το ΕΔΩ: https://www.youtube.com/watch?v=y2Rtx1f3H8k

Δείτε τα για οικιακή ηχογράφηση στο Video μου : https://www.youtube.com/watch?v=mwe32rRA0dQ

·         είτε φτηνό USB (δυναμικό ή πυκνωτικό – Δείτε λεπτομέρειες Μικρόφωνα USB : ΕΔΩ :)πχ το C1-U   50 Ευρώ .

Η πρόταση μου για μουσικούς για απαιτητικές ηχογραφήσεις είναι:

·         USB mic ποιοτικό

Για ηχογράφηση κάποιας ποιότητας φωνής και μουσικών οργάνων αλλά και για ηχογράφηση σ’ οποιοδήποτε μέρος ( μέσω σύνδεσης με το iPod/iPad/iPhone και μετά στο σπίτι με σύνδεση USB στο laptop). Τέτοια καλά  πυκνωτικά USB είναι πχ τα:  MiC 96k Apogee   229$.

AKG C 451 B            350  ευρώ ,

Shure KSM109/SL  250 ευρώ  

SM81                        300 ευρώ

Θα επιμείνω ότι ξεκινώντας σαν αρχάριος ένα USB (αν πχ απ’ την αρχή διαλέξεις το ακριβό MiC 96k Apogee θα μείνεις πλήρως ευχαριστημένος).

• Αν δεν θέλετε USB mic τότε να διαθέσετε λίγα περισσότερα χρήματα για να αγοράσετε εξωτερική sound card  έστω και φθηνή που όμως να διαθέτει phantom power και στο μέλλον να αγοράσετε ένα ‘’αληθινό πυκνωτικό’’.
• Επίσης τα μικρόφωνα ribbon - είναι bidirectional που σημαίνει ότι συλλαμβάνουν ισοδύναμα τους ήχους από μπρος και από πίσω. Ιδανικά για ομιλία-τραγούδι- έγχορδα- πνευστά για ηχογραφήσεις Studio και LIVE εφαρμογές. Ναι μεν πολύ καλά αλλά πολύ ακριβά (πχ Shure KSM353  - 2.500 ευρώ) .

Φυσικά θα πρέπει για την τελειότητα να είναι και ο ενισχυτής και τα ηχεία τα κατάλληλα και θα πρέπει με πειραματισμούς να βρείτε τις σωστές ρυθμίσεις των συσκευών που θα είναι διαφορετικές από αίθουσα μικρή/μεγάλη , με ηχομόνωση , στο ύπαιθρο ….– αλλιώς απαιτείται ηχολήπτης/μουσικοτεχνολόγος/ηλεκτρονικός.

Η πλήρης κατανόηση όλων των τύπων απαιτεί τη γνώση τεχνικών όρων θα τις βρείτε στα links που δίνω στην αρχή του άρθρου.

                 2.   Δυναμικά μικρόφωνα

Τα δυναμικά μικρόφωνα δεν είναι ευαίσθητα (απαιτούν ή δυνατόν να είναι σχεδόν κολλημένα στα χείλη) γι αυτό είναι καλύτερα για την εγγραφή φωνής , ακουστικής κιθάρας σε μια κοντινή απόσταση… ακόμα και σε δωμάτιο χωρίς ηχομόνωση και ηχοαπορρόφηση.

Δυναμικό USB:

PDS-USB Microphone USB/XLR    55 ευρώ

 Η γρήγορη συνδεσιμότητα του USB, σας επιτρέπει να ηχογραφήσετε ψηφιακά τη φωνή σας , ενώ μπλοκάρει τον εξωτερικό θόρυβο . Το δυναμικό μικρόφωνο USB είναι επίσης καλό για χρήση στο skype ή με λογισμικό αναγνώρισης φωνής . Αν προμηθευτείτε και βάση στήριξης θα βοηθά να κρατήσει τη συσκευή σε ένα μέρος , έτσι ώστε η φωνή σας να ακούγεται καθαρή και σταθερή . Όμως, σε σχέση με τα πυκνωτικά, μόνο ένα άτομο μπορεί να χρησιμοποιήσει το USB δυναμικό μικρόφωνο σε μια στιγμή . Αν θέλετε να μιλήσει κάποιος άλλος του το ‘’πασάρετε’’ και μετά το ξαναπαίρνετε .

ΟΛΑ τα USB μικρόφωνα τροφοδοτούνται από τη θύρα USB του PC.

Μπορείτε όμως να μετατρέψετε οποιοδήποτε μικρόφωνο condenser ή  dynamic σε USB με τη χρήση adaptor που να παρέχει την απαιτούμενη Phantom Power: O adaptor αυτός λέγεται XLR σε USB. 

(δεν έχω χρησιμοποιήσει τέτοιο adaptor αλλά σκοπεύω να παραγγείλω ). Κυκλοφορούν στην αγορά σε καλές τιμές πχ τα:

MXL Mic Mate,  the Blue Icicle, the Shure X2U, the CEntrance MicPort Pro.

Δείτε έναν τέτοιο στο video  εδώ: 

Παρακάτω σας δίνω μια λίστα επιλογής ‘’κοινών’’ μικροφώνων :

Large-Diaphragm Condenser Microphone (LDC) :

Είναι μικρόφωνα με διάφραγμα 1 ίντσας ή μεγαλύτερα που συνήθως έχουν πολύ καλή απόκριση στις χαμηλές συχνότητες και χαμηλό self-noise. Κοινή χρήση σε φωνητικά σε studios και σε ακουστικά όργανα.

Παραδείγματα:

Manley Gold Reference, AKG C12VR , Sterling Audio ST51,  Perception 100 , Audix SCX25 , Blue Blueberry , Lawson L47MP , Berlinger B1 , Samson CL7 κ.ά

Small-Diaphragm Condenser Microphone (SDC)

Είναι συνήθως πολικού διαγράμματος cardioid και έχουν διάφραγμα μικρότερο της 1 ίντσας. Έχουν συνήθως καλή απόκριση συχνότητας και έχουν χρήση σε ακουστικά όργανα και ειδικά σε κύμβαλα , ακουστική κιθάρα και πιάνο..

Παραδείγματα:

AKG C 451 B  - 350  ευρώ

Shure KSM109/SL  250 ευρώ

Dynamic Instrument Microphone

Αν και έχουν flat απόκριση εν τούτοις παρουσιάζουν κάποια peak όταν χρησιμοποιούνται πολύ κοντά. Συχνά χρησιμοποιούνται στους ενισχυτές κιθάρας και σε ντραμς

Παραδείγματα:

: Shure SM57, AKG D112  , Sennheiser MD421)…κ.ά

Live-Vocal Microphone

Πολικού διαγράμματος unidirectional με σχήμα ‘χωνάκι παγωτού’  και μπορεί να είναι τύπου: condenser,  dynamic, ή ribbon

Παραδείγματα:

Shure SM58, Beta 58A, SM85, AKG D3800, C 535 EB,  D5/D5S ,Audix OM5 , Beyerdynamic M88 T

USB Microphone

Είναι ένα δυναμικό ή πυκνωτικό μικρόφωνο που έχει ενσωματωμένο προενισχυτή και μετατροπέα analog-to-digital.

Παραδείγματα:

Behringer C1U USB  ,  D1013CUSB